Nat King Cole, urodzony jako Nathaniel Adams Coles 17 marca 1919 roku w Montgomery w Alabamie, był jednym z najwybitniejszych i najbardziej wszechstronnych artystów XX wieku. Jego aksamitny baryton i wirtuozerska gra na fortepianie uczyniły go ikoną jazzu i muzyki popularnej. Znany na całym świecie jako Nat King Cole, zmarł przedwcześnie w wieku 45 lat, pozostawiając po sobie niezapomniane dziedzictwo muzyczne i kulturowe. Jego przełomowy program telewizyjny „The Nat King Cole Show” był pierwszym ogólnokrajowym programem rozrywkowym prowadzonym przez Afroamerykanina, otwierając drogę kolejnym pokoleniom artystów.
W wieku czterech lat, około 1923 roku, jego rodzina przeniosła się do Chicago, gdzie jego matka, utalentowana organistka, rozpoczęła jego muzyczną edukację. To właśnie tam, w kościele, młody Nat stawiał pierwsze kroki na klawiszach, co zapoczątkowało jego niezwykłą karierę. Jego charakterystyczny styl i ciepły głos szybko zdobyły serca publiczności na całym świecie, czyniąc go jednym z najbardziej rozpoznawalnych głosów w historii amerykańskiej muzyki popularnej.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na wrzesień 2024 roku (przyjmując datę urodzenia) miałby 105 lat.
- Żona/Mąż: Dwie żony: Nadine Robinson, Maria Hawkins.
- Dzieci: Pięcioro: Carole, Natalie, Nata Kelly’ego, Casey, Timolin.
- Zawód: Piosenkarz, pianista jazzowy, aktor.
- Główne osiągnięcie: Gospodarz „The Nat King Cole Show”, pierwszego ogólnokrajowego programu rozrywkowego prowadzonego przez Afroamerykanina.
Biografia i początki kariery
Dane osobowe i wczesne lata
Nathaniel Adams Coles, znany jako Nat King Cole, urodził się 17 marca 1919 roku w Montgomery, Alabama. Swoją karierę artystyczną rozpoczął w 1934 roku, a zakończył ją w 1965 roku, w wieku zaledwie 45 lat, kiedy zmarł 15 lutego 1965 roku w Santa Monica w Kalifornii. Był wszechstronnie uzdolnionym artystą, którego talent objawiał się jako piosenkarz, pianista jazzowy i aktor. W wieku czterech lat, około 1923 roku, jego rodzina, w tym ojciec Edward, który był pastorem baptystycznym, przeniosła się do Chicago. Tam jego matka, Perlina (Adams) Coles, organistka kościelna, rozpoczęła jego edukację muzyczną na fortepianie.
Rodzina i życie prywatne Nat King Cole’a
Pierwsze małżeństwo i drugie małżeństwo z Marią Hawkins
Pierwszą żoną Nata King Cole’a była Nadine Robinson, tancerka. Pobrali się w 1937 roku, gdy artysta miał zaledwie 18 lat. Ich małżeństwo zakończyło się rozwodem. Zaledwie sześć dni po sfinalizowaniu rozwodu, 28 marca 1948 roku, Cole poślubił piosenkarkę Marię Hawkins. Z Marią doczekał się pięciorga dzieci: biologicznej córki Natalie, która również odniosła sukces jako piosenkarka, adoptowanej córki Carole, syna Nata Kelly’ego Cole’a oraz bliźniaczek Casey i Timolin. Nat King Cole był aktywnym członkiem wolnomularstwa, przyjętym do loży Thomas Waller Lodge No. 49 w Kalifornii w styczniu 1944 roku.
Kariera zawodowa Nat King Cole’a
Powstanie King Cole Trio i początki sukcesu
Karierę muzyczną Nat King Cole rozpoczął jako nastolatek, opuszczając szkołę średnią w wieku 15 lat, aby wraz z bratem Eddiem założyć zespół. W 1936 roku nagrali swoje pierwsze single dla wytwórni Decca. Przełomowym momentem było założenie King Cole Trio, w którego skład wchodzili również basista Wesley Prince i gitarzysta Oscar Moore. W 1944 roku utwór tria „Straighten Up and Fly Right” stał się wielkim hitem, umacniając pozycję zespołu jako czołowego wykonawcy Capitol Records.
Przejście do kariery solowej i gatunki muzyczne
Od 1950 roku Nat King Cole zaczął występować jako solista, odchodząc od czystego jazzu na rzecz tradycyjnego popu i ballad. Ta zmiana stylistyczna przyniosła mu ogromny sukces komercyjny i pozwoliła dotrzeć do szerszej publiczności. Jego aksamitny głos doskonale odnajdywał się w lirycznych kompozycjach, czego przykładem są takie utwory jak „Unforgettable” czy „Mona Lisa”.
Kariera aktorska i „The Nat King Cole Show”
Oprócz działalności muzycznej, Nat King Cole rozwijał się również jako aktor, występując w produkcjach filmowych, takich jak „The Blue Gardenia” (1953) czy „St. Louis Blues” (1958), gdzie wcielił się w postać W.C. Handy’ego. Zapisał się w historii telewizji jako gospodarz programu „The Nat King Cole Show”, emitowanego na antenie NBC w latach 1956–1957, co stanowiło pierwszy ogólnokrajowy program rozrywkowy prowadzony przez Afroamerykanina.
Nagrody i osiągnięcia Nat King Cole’a
Hollywood Walk of Fame i Złote Globy
W 1960 roku Nat King Cole został uhonorowany gwiazdą na Hollywood Walk of Fame. Tego samego roku otrzymał również specjalną nagrodę Golden Globe za swoje osiągnięcia. Pośmiertnie przyznano mu nagrodę Grammy Lifetime Achievement Award w 1990 roku.
Wprowadzenie do galerii sław i wpływ na muzykę
Został również wprowadzony do prestiżowych galerii sław: DownBeat Jazz Hall of Fame (1997), Rock and Roll Hall of Fame (2000) oraz National Rhythm & Blues Hall of Fame (2020). Jedno z jego nagrań, „The Christmas Song”, zostało wybrane przez Bibliotekę Kongresu do zachowania w Narodowym Rejestrze Nagrań Stanów Zjednoczonych, co świadczy o jego kulturalnym znaczeniu i ponadczasowym wpływie na muzykę.
Muzyka Nat King Cole’a
Największe przeboje i wpływowe utwory
W ciągu swojej kariery nagrał ponad 100 piosenek, które stały się hitami. Wśród nich znajdują się legendarne utwory takie jak „Unforgettable”, „Mona Lisa”, „Smile” czy „Nature Boy”. Jego album „The Magic of Christmas” z 1960 roku okazał się najlepiej sprzedającą się płytą bożonarodzeniową lat 60. W 1958 roku artysta nagrał w Hawanie album „Cole Español”, śpiewany po hiszpańsku, co zapoczątkowało serię trzech niezwykle popularnych płyt w tym języku, zdobywając serca słuchaczy w Ameryce Łacińskiej.
Współpraca z aranżerami i rekordowe osiągnięcia
Kluczową rolę w kształtowaniu unikalnego brzmienia Nata King Cole’a odegrali wybitni aranżerzy, tacy jak Nelson Riddle, Gordon Jenkins i Ralph Carmichael. Ich aranżacje pomogły stworzyć jego charakterystyczne, aksamitne brzmienie. W 2022 roku jego wersja „The Christmas Song” pobiła rekord najdłuższej drogi do pierwszej dziesiątki listy Billboard Hot 100, osiągając 9. miejsce aż 62 lata po swoim debiucie.
Zdrowie i wyzwania
Nawyk palenia i jego wpływ na zdrowie
Nat King Cole był nałogowym palaczem, wypalając do trzech paczek papierosów dziennie, wierząc, że dym papierosowy nadaje jego głosowi charakterystyczną barwę. Ten nawyk okazał się mieć tragiczne konsekwencje dla jego zdrowia. W grudniu 1964 roku u Nata King Cole’a zdiagnozowano raka płuc. Choroba zmusiła go do poddania się radioterapii, ale artysta pracował niemal do samego końca, nagrywając ostatnie utwory w styczniu 1965 roku.
Ostatnie miesiące życia i śmierć
Zmarł 15 lutego 1965 roku w St. John’s Hospital w Santa Monica. Jego pogrzeb zgromadził tysiące osób, co było wyrazem powszechnego szacunku i żalu po stracie tak wybitnego artysty.
Walka z rasizmem i kontrowersje
Doświadczenia z rasizmem i ataki
Mimo statusu międzynarodowej gwiazdy, Cole doświadczał rasizmu. W 1956 roku, podczas koncertu w Birmingham w Alabamie, został fizycznie zaatakowany na scenie przez członków White Citizens’ Council. Po ataku w Birmingham, Nat King Cole zadeklarował, że nigdy więcej nie wystąpi w Alabamie ani w żadnym innym miejscu na Południu Stanów Zjednoczonych, gdzie obowiązywała segregacja rasowa.
Deklaracje po incydencie w Birmingham i wsparcie dla ruchu praw obywatelskich
Choć czasem krytykowany za zbyt małe zaangażowanie w ruch praw obywatelskich, aktywnie wspierał finansowo organizacje takie jak NAACP. Jego udział w Marszu na Waszyngton w 1963 roku był kolejnym dowodem jego zaangażowania. Program „The Nat King Cole Show” został zdjęty z anteny w 1957 roku z powodu braku ogólnokrajowego sponsora, co Cole skomentował słynnym stwierdzeniem, że „Madison Avenue boi się ciemności”.
Ciekawostki i mniej znane fakty z życia Nat King Cole’a
Wczesne występy i zainteresowania
Swoją pierwszą publiczną prezentację muzyczną Nat King Cole zaliczył w wieku czterech lat, wykonując piosenkę „Yes! We Have No Bananas”. Był wielkim fanem baseballu, szczególnie Hank’a Aarona. Siedziba Capitol Records w Los Angeles jest powszechnie nazywana „Domem, który zbudował Nat” (The House That Nat Built), co podkreśla jego kluczową rolę w sukcesie wytwórni.
Pseudonimy artystyczne i sukcesy rodziny
Aby uniknąć problemów z kontraktem, Nat King Cole używał pseudonimów, takich jak „Shorty Nadine” czy „Sam Schmaltz”. Brat Nata, Freddy Cole, również odniósł sukces jako piosenkarz i pianista jazzowy. Jego córka, Natalie Cole, nagrała w 1991 roku słynny duet „Unforgettable” ze swoim zmarłym ojcem.
Nat King Cole był jednym z pierwszych czarnoskórych artystów, którzy zamieszkali w ekskluzywnej dzielnicy Hancock Park w Los Angeles, spotykając się z protestami białych sąsiadów. Jego ostatni film, „Cat Ballou”, wszedł na ekrany kin dopiero po jego śmierci w 1965 roku.
Dyskografia i ważniejsze nagrania
Najpopularniejsze utwory
- „Unforgettable”
- „Mona Lisa”
- „Smile”
- „Nature Boy”
- „The Christmas Song”
Wybrane albumy
- „The Magic of Christmas” (1960)
- „Cole Español” (1958)
Nagrody i wyróżnienia
Kluczowe nagrody i uhonorowania
- Gwiazda na Hollywood Walk of Fame (1960)
- Specjalna nagroda Golden Globe (1960)
- Nagroda Grammy Lifetime Achievement Award (pośmiertnie, 1990)
- Wprowadzenie do DownBeat Jazz Hall of Fame (1997)
- Wprowadzenie do Rock and Roll Hall of Fame (2000)
- Wprowadzenie do National Rhythm & Blues Hall of Fame (2020)
- „The Christmas Song” – wybór przez Bibliotekę Kongresu do Narodowego Rejestru Nagrań Stanów Zjednoczonych
Filmografia
Wybrane produkcje filmowe
- „The Blue Gardenia” (1953)
- „St. Louis Blues” (1958)
- „Cat Ballou” (film wszedł na ekrany po śmierci artysty w 1965 roku)
Nat King Cole pozostaje jedną z najbardziej wpływowych postaci w historii muzyki popularnej. Jego niezwykły talent wokalny, mistrzowskie umiejętności pianistyczne i aktorskie, a także odwaga w przełamywaniu barier rasowych, uczyniły go legendą. Mimo przedwczesnej śmierci, jego muzyka wciąż inspiruje i porusza słuchaczy na całym świecie, a jego dziedzictwo jako pioniera i artysty o globalnym zasięgu jest niepodważalne.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Na co zmarł Nat King Cole?
Nat King Cole zmarł na raka płuc. Choroba została zdiagnozowana w 1964 roku, a mimo leczenia, niestety postępowała bardzo szybko.
Co się stało z Natem Kingiem Colem?
Nat King Cole zmarł w wieku 45 lat. Jego śmierć była ogromną stratą dla świata muzyki, a jego głos i styl pozostają niezapomniane.
Jak brzmi slang Nat King Cole’a?
Nat King Cole nie miał charakterystycznego, odrębnego slangu. Jego styl śpiewania był elegancki i wyrafinowany, a jego język był zazwyczaj standardowy.
Co stało się z dziećmi Nata Kinga Cole’a?
Dzieci Nata Kinga Cole’a kontynuowały jego dziedzictwo w świecie muzyki i sztuki. Jego córka, Natalie Cole, odniosła znaczący sukces jako piosenkarka.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Nat_King_Cole
