Paul Newman: Ikona kina, filantrop. Zmarł w 2008 w wieku 83 lat.

0

Paul Leonard Newman, urodzony 26 stycznia 1925 roku w Shaker Heights w stanie Ohio, był legendarnym amerykańskim aktorem, reżyserem, producentem filmowym, filantropem i kierowcą wyścigowym. Jego kariera aktorska, trwająca blisko sześć dekad, przyniosła mu uznanie krytyków i liczne nagrody, w tym Oscara. Zmarł 26 września 2008 roku w wieku 83 lat. Był mężem aktorki Joanne Woodward, z którą stworzył jeden z najbardziej trwałych związków w historii Hollywood, i ojcem szóstki dzieci.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na wrzesień 2008 roku miał 83 lata.
• Żona/Mąż: Joanne Woodward.
• Dzieci: Sześcioro.
• Zawód: Aktor, reżyser, producent, filantrop, kierowca wyścigowy.
• Główne osiągnięcie: Oscar dla najlepszego aktora pierwszoplanowego, założenie Newman’s Own i SeriousFun Children’s Network, które przekazały setki milionów dolarów na cele charytatywne.

Osoba i życiorys Paula Newmana

Młodość i pochodzenie

Paul Newman urodził się 26 stycznia 1925 roku w Cleveland Heights w stanie Ohio. Jego ojciec, Arthur Sigmund Newman Sr., miał żydowskie korzenie, będąc synem węgierskich i polskich imigrantów. Młody Paul dorastał w zamożnej rodzinie, co pozwoliło mu na zdobycie gruntownego wykształcenia. Już jako dziecko wykazywał zainteresowanie teatrem, debiutując na scenie w wieku siedmiu lat w szkolnym przedstawieniu o Robin Hoodzie. Po ukończeniu szkoły średniej, Newman wstąpił do Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych, gdzie służył jako radiotelegrafista i strzelec ogonowy podczas II wojny światowej na Pacyfiku. Po wojnie studiował na Uniwersytecie Yale, a następnie w Actors Studio w Nowym Jorku, gdzie doskonalił swój warsztat aktorski pod okiem Lee Strasberga.

Rodzina i życie osobiste

Paul Newman był dwukrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Jacqueline Witte, z którą miał troje dzieci: Scott, Susan i Stephanie. Po rozwodzie w 1958 roku, poślubił aktorkę Joanne Woodward, z którą przeżył 50 lat, aż do swojej śmierci. Ich związek był uważany za jeden z najbardziej udanych i stabilnych w Hollywood. Doczekali się trzech córek: Elinor, Melissy i Claire. Paul Newman był ojcem szóstki dzieci, a jego syn Scott Newman również rozpoczął karierę aktorską, jednak zmarł przedwcześnie.

Kariera aktorska Paula Newmana

Debiut i pierwsze sukcesy

Kariera Paula Newmana na wielkim ekranie rozpoczęła się w 1954 roku od roli w filmie „Srebrny kielich”. Choć film nie odniósł sukcesu, Newman szybko zaczął zdobywać rozpoznawalność. Prawdziwy przełom nastąpił po roli w dramacie „Wycieczka” (1956), która przyniosła mu pierwszą nominację do Oscara. Wkrótce potem wcielił się w postać Bricka Pollitta w ekranizacji sztuki Tennessee Williamsa „Kotka na gorącym blaszanym dachu” (1958), gdzie stworzył niezapomnianą kreację u boku Elizabeth Taylor. Ta rola ugruntowała jego pozycję jako jednego z czołowych aktorów swojego pokolenia. W latach 60. i 70. XX wieku Paul Newman zagrał w wielu kultowych filmach, takich jak „H Miłosny szał” (1963), „Był sobie łotr” (1967), „Butch Cassidy i Sundance Kid” (1969) czy „Żądło” (1973), często w duecie z Robertem Redfordem. Paul Newman zdobył Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego w 1986 roku za rolę „Szybkiego Eddiego” Felsona w filmie Martina Scorsese „Kolor pieniędzy”.

Przełomowe kreacje

Paul Newman słynął z umiejętności wcielania się w postacie złożone, często outsiderów, buntowników lub antybohaterów. Jego aktorstwo charakteryzowało się naturalnością, charyzmą i głębokim zrozumieniem psychologii postaci. Do jego najbardziej pamiętnych ról należą:

• Rocky Graziano w „Wycieczce” (1956)
• Brick Pollitt w „Kotce na gorącym blaszanym dachu” (1958)
• Chance Wayne w „Słodkim ptaku młodości” (1962)
• „Szybki Eddie” Felson w „Bilardzie” (1961) i „Kolorze pieniędzy” (1986)
• Luke w „Niebezpiecznym gatunku” (1967)
• Butch Cassidy w „Butch Cassidy i Sundance Kid” (1969)
• Henry Gondorff w „Żądle” (1973)
• Frank Galvin w „Werdykcie” (1982)
• Louis „Lou” Brubaker w „Bez skrupułów” (1977)

W 2006 roku Paul Newman użyczył swojego głosu postaci Doca Hudsona w popularnym animowanym filmie studia Pixar „Auta”, co było jedną z jego ostatnich znaczących ról.

Kariera reżyserska i produkcyjna

Oprócz kariery aktorskiej, Paul Newman z powodzeniem realizował się również jako reżyser i producent filmowy. Zadebiutował jako reżyser filmem „Rachelo, Rachelo” (1968), w którym główną rolę zagrała jego żona, Joanne Woodward. Następnie wyreżyserował takie filmy jak „W imię ojca” (1970), „Bez skrupułów” (1977) i „Efekt motyla” (1979). Jako producent był zaangażowany w produkcję wielu znaczących filmów, w tym „Kto boi się Virginii Woolf?” (1966), który przyniósł mu nominację do Oscara za najlepszy film.

Działalność filantropijna i sportowa

Newman’s Own – imperium dobroczynności

Poza działalnością artystyczną, Paul Newman był powszechnie znany ze swojej rozległej działalności filantropijnej. W 1982 roku współzałożył firmę spożywczą „Newman’s Own”, która stała się unikalnym przedsięwzięciem charytatywnym. Cały zysk po opodatkowaniu ze sprzedaży produktów Newman’s Own jest przekazywany na cele dobroczynne. Do tej pory firma przekazała ponad 570 milionów dolarów na wsparcie różnych organizacji. Inicjatywa ta, rozpoczęta od produkcji sosu sałatkowego, obejmuje obecnie szeroką gamę produktów spożywczych.

SeriousFun Children’s Network

W 1988 roku Paul Newman założył SeriousFun Children’s Network, światową sieć obozów dla dzieci cierpiących na poważne schorzenia. Sieć ta zapewnia dzieciom bezpieczne i radosne środowisko, w którym mogą cieszyć się wakacjami i wspólnie z innymi przeżywać niezapomniane chwile. Działalność sieci objęła ponad 35 obozów w Stanach Zjednoczonych, Europie, Afryce i Izraelu, pomagając setkom tysięcy dzieci.

Pasja do sportów motorowych

Paul Newman był również zapalonym kierowcą wyścigowym i właścicielem zespołu. Swoją pasję do motoryzacji odkrył podczas przygotowań do filmu „Zwycięstwo” (1969). Z czasem jego zainteresowanie przerodziło się w profesjonalną karierę. W 1979 roku zajął drugie miejsce w prestiżowym wyścigu 24h Le Mans, a w 1995 roku, w wieku 70 lat, wygrał w swojej klasie w wyścigu 24h Daytona. Był również współwłaścicielem zespołu wyścigowego Newman/Haas Racing, który odnosił liczne sukcesy w serii IndyCar.

Nagrody i uznanie

Kariera Paula Newmana została uhonorowana licznymi nagrodami i wyróżnieniami, potwierdzającymi jego wybitny wkład w kinematografię i działalność społeczną. Oprócz Oscara dla najlepszego aktora, otrzymał również:

• Nagrodę Honorową Akademii Filmowej za całokształt twórczości (1985)
• Nagrodę im. Jeana Hersholta za działalność humanitarną (1994)
• Siedem Złotych Globów
• Nagrodę BAFTA
• Nagrodę Screen Actors Guild
• Nagrodę Primetime Emmy
• Nominacje do nagród Grammy i nagrody Tony

Paul Newman był również wymieniony na liście „wrogów” prezydenta Richarda Nixona, co świadczyło o jego zaangażowaniu w sprawy społeczne i polityczne.

Paul Newman był postacią wyjątkową, której talent aktorski, wizja reżyserska i bezinteresowna działalność charytatywna pozostawiły trwały ślad w historii. Jego życie było dowodem na to, że można osiągnąć sukces na wielu polach, jednocześnie hojnie dzieląc się tym, co się osiągnęło, z tymi, którzy potrzebują pomocy. Pozostawił po sobie dziedzictwo, które inspiruje kolejne pokolenia.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Paul_Newman