John Herschel Glenn Jr. to postać, która na stałe zapisała się na kartach historii jako jeden z najbardziej ikonicznych amerykańskich astronautów i wpływowy polityk. Urodził się 18 lipca 1921 roku w Cambridge w stanie Ohio. Jego życie, naznaczone niezwykłymi osiągnięciami w lotnictwie, eksploracji kosmosu i służbie publicznej, zakończyło się 8 grudnia 2016 roku w Columbus w stanie Ohio, w wieku 95 lat. John Glenn, ostatni żyjący członek legendarnej grupy astronautów Mercury Seven, pozostawił po sobie bogate dziedzictwo, które obejmuje zarówno jego pionierskie loty kosmiczne, jak i wieloletnią karierę w Senacie Stanów Zjednoczonych. Jego skromne początki, zamiłowanie do lotnictwa i determinacja doprowadziły go do statusu narodowego bohatera, a jego pochówek na Narodowym Cmentarzu w Arlington podkreśla jego zasługi dla kraju. Glenn przez całe życie dzielił swoje życie z ukochaną żoną, Anną Margaret „Annie” Castor, z którą znał się od dzieciństwa i przeżył wspólnie 73 lata.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 95 lat (w chwili śmierci)
- Żona/Mąż: Anna Margaret „Annie” Castor
- Dzieci: Brak danych w dostarczonym tekście.
- Zawód: Astronauta, pilot wojskowy, polityk
- Główne osiągnięcie: Pierwszy Amerykanin okrążający Ziemię
Początki i wczesne pasje
John Herschel Glenn Jr. przyszedł na świat 18 lipca 1921 roku w Cambridge w stanie Ohio. Już od najmłodszych lat przejawiał fascynację lotnictwem, która narodziła się w wieku zaledwie ośmiu lat, podczas pierwszego lotu samolotem z ojcem. Ta pasja towarzyszyła mu przez całe życie, skłaniając go do rozwijania swoich umiejętności i wiedzy w tej dziedzinie. Jako chłopiec, John Glenn realizował swoje marzenia na wiele sposobów: budował modele samolotów z drewna balsa, a także pracowicie zarabiał na swoje pierwsze potrzeby, myjąc samochody i sprzedając rabarbar. Te wczesne doświadczenia kształtowały jego determinację i zaradność, które później okazały się kluczowe w jego karierze wojskowej i kosmicznej.
Kariera wojskowa i osiągnięcia lotnicze
Służba w II wojnie światowej i wojnie koreańskiej
Po ataku na Pearl Harbor John Glenn zdecydował się wstąpić do lotnictwa Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych. Szybko przeniósł się do Korpusu Piechoty Morskiej (USMC), gdzie podczas II wojny światowej latał na myśliwcach Corsair w rejonie Wysp Marshalla. W tym okresie wykonał imponującą liczbę 57 misji bojowych. Jego odwaga i umiejętności pilotnicze zostały ponownie przetestowane podczas wojny w Korei. Tam, latając na odrzutowcach F9F Panther, Glenn wykonał 63 misje bojowe. Podczas tych intensywnych działań zyskał niecodzienny przydomek „Magnes na pociski” (ang. „Magnet Ass”), ponieważ dwukrotnie powrócił do bazy z samolotem, który miał ponad 250 dziur w poszyciu. To świadczy o niezwykłej odporności maszyn, które pilotował, a przede wszystkim o jego umiejętnościach utrzymania ich w powietrzu w ekstremalnych warunkach.
Zwycięstwa powietrzne i rekord prędkości
W ramach wymiany z Siłami Powietrznymi, John Glenn latał na myśliwcach F-86 Sabre w rejonie znanym jako „Aleja MiG-ów”. W lipcu 1953 roku odniósł znaczące zwycięstwo, zestrzeliwując trzy wrogie maszyny MiG-15, co świadczy o jego doskonałym wyszkoleniu i odwadze w walce powietrznej. Kolejnym kamieniem milowym w jego karierze lotniczej był rok 1957, kiedy to wykonał pierwszy naddźwiękowy lot transkontynentalny przez Stany Zjednoczone. Pokonując trasę z Los Angeles do Nowego Jorku w rekordowe 3 godziny i 23 minuty, Glenn nie tylko ustanowił nowy rekord prędkości, ale także wykonał pierwsze ciągłe panoramiczne zdjęcie kraju z powietrza. Jego służba wojskowa trwała od 1941 do 1965 roku, a zakończył ją w stopniu pułkownika (Colonel), po latach służby zarówno w Marynarce Wojennej, jak i w Korpusie Piechoty Morskiej.
Kariera w NASA i historyczne loty kosmiczne
Wybór do grupy Mercury Seven i pierwszy lot orbitalny
W 1959 roku John Glenn został wybrany przez NASA jako jeden z siedmiu wojskowych pilotów doświadczalnych do pierwszej amerykańskiej grupy astronautów, znanej jako Mercury Seven. To właśnie w ramach tego programu miał napisać nowy rozdział w historii amerykańskiej eksploracji kosmosu. 20 lutego 1962 roku Glenn pilotował misję Mercury-Atlas 6, kapsułą nazwaną Friendship 7. Podczas tego historycznego lotu stał się pierwszym Amerykaninem, który okrążył Ziemię. Wykonał trzy pełne orbity, a cała misja trwała 4 godziny, 55 minut i 23 sekundy. Dzięki temu osiągnięciu John Glenn stał się trzecim Amerykaninem w kosmosie i piątym człowiekiem w historii, który przekroczył barierę przestrzeni kosmicznej. Jego lot był symbolem amerykańskich aspiracji i determinacji w wyścigu kosmicznym.
Warto wiedzieć: Lot Friendship 7, który odbył się 20 lutego 1962 roku, uczynił z Johna Glenna narodowego bohatera i symbol amerykańskiego postępu technologicznego.
Powrót w kosmos w wieku 77 lat i unikalne osiągnięcia
Niespełna czterdzieści lat po swoim pionierskim locie, John Glenn powrócił w kosmos w 1998 roku. W wieku 77 lat, będąc już czynnym senatorem, wziął udział w misji STS-95 na pokładzie promu Discovery. Ten niezwykły powrót uczynił go najstarszą osobą, która kiedykolwiek znalazła się na orbicie okołoziemskiej, co było kolejnym dowodem jego niezłomnego ducha i zaangażowania w eksplorację kosmosu. Jest jedynym człowiekiem w historii, który brał udział zarówno w programie Mercury, jak i w programie lotów wahadłowców (Space Shuttle), co podkreśla jego wyjątkową pozycję w historii NASA i amerykańskiego programu kosmicznego. Jego dwa loty kosmiczne, oddzielone ponad trzema dekadami, stanowią świadectwo jego długiej i owocnej kariery związanej z podbojem przestrzeni kosmicznej.
Kariera polityczna i działalność publiczna
Długoletni Senator z Ohio
Po zakończeniu aktywnej kariery w NASA, John Glenn wkroczył na arenę polityczną, stając się znaczącą postacią Partii Demokratycznej. Od 24 grudnia 1974 roku do 3 stycznia 1999 roku przez 24 lata reprezentował stan Ohio w Senacie Stanów Zjednoczonych. W tym czasie wygrał wybory czterokrotnie, zdobywając zaufanie wyborców i budując pozycję jako doświadczony mąż stanu. Jego długoletnia służba w Kongresie pozwoliła mu na kształtowanie polityki krajowej i reprezentowanie interesów swojego stanu na arenie federalnej. W 1976 roku był poważnie brany pod uwagę jako kandydat na wiceprezydenta u boku Jimmy’ego Cartera, jednak ostatecznie wybór padł na Waltera Mondale’a. Mimo to, jego zaangażowanie w życie publiczne i polityczne było niezaprzeczalne.
Kampania prezydencka i pierwszy polityk w kosmosie
W 1984 roku John Glenn podjął próbę zdobycia nominacji Partii Demokratycznej w wyborach na Prezydenta Stanów Zjednoczonych. Mimo początkowej popularności, nie udało mu się ostatecznie zdobyć mandatu. Jego powrót w kosmos w 1998 roku miał również wymiar polityczny, czyniąc go pierwszym urzędującym członkiem Kongresu, który odwiedził przestrzeń kosmiczną od czasu lotu Billa Nelsona w 1986 roku. To wydarzenie ponownie przyciągnęło uwagę opinii publicznej do postaci Glenna, podkreślając jego unikalne połączenie kariery astronauty i polityka. Jego życie stanowi przykład służby publicznej na najwyższym poziomie, zarówno w przestrzeni kosmicznej, jak i w salach Senatu.
Nagrody, odznaczenia i uznanie
Najwyższe odznaczenia i nagrody NASA
Za swoje wybitne zasługi dla Stanów Zjednoczonych, John Glenn został uhonorowany wieloma prestiżowymi nagrodami i odznaczeniami. Wśród najwyższych odznaczeń cywilnych znalazły się Złoty Medal Kongresu oraz Prezydencki Medal Wolności, który otrzymał w 2012 roku z rąk Baracka Obamy. To ostatnie wyróżnienie było wyrazem uznania za jego wybitny wkład w bezpieczeństwo i interesy narodowe USA. Kariera wojskowa Johna Glenna również została doceniona licznymi odznaczeniami za męstwo w walce. Otrzymał łącznie sześć Krzyży Wybitnej Służby Lotniczej (Distinguished Flying Cross) oraz osiemnaście Medali Lotniczych (Air Medal). NASA również uhonorowała swojego bohatera: w 1962 roku przyznano mu NASA Distinguished Service Medal, a w 1978 roku został wyróżniony Kongresowym Kosmicznym Medalem Honoru (Congressional Space Medal of Honor). Jego status legendy eksploracji kosmosu przypieczętowało oficjalne wprowadzenie do U.S. Astronaut Hall of Fame w 1990 roku.
Kluczowe odznaczenia i wyróżnienia Johna Glenna
- Złoty Medal Kongresu
- Prezydencki Medal Wolności (2012)
- Sześć Krzyży Wybitnej Służby Lotniczej (Distinguished Flying Cross)
- Osiemnaście Medali Lotniczych (Air Medal)
- NASA Distinguished Service Medal (1962)
- Kongresowy Kosmiczny Medal Honoru (Congressional Space Medal of Honor) (1978)
- U.S. Astronaut Hall of Fame (1990)
Kontrowersje i ciekawe fakty
Sprawa „Keating Five” i wypowiedzi o kobietach w kosmosie
Choć życie Johna Glenna było w dużej mierze naznaczone sukcesami i bohaterstwem, nie obyło się bez pewnych kontrowersji. W 1989 roku Glenn był jednym z pięciu senatorów badanych przez Komisję Etyki Senatu w związku z przyjmowaniem darowizn od Charlesa Keatinga. Ostatecznie uznano, że jego przewinienie polegało jedynie na „złej ocenie sytuacji”, a jego rola w całej sprawie była najmniejsza spośród badanej grupy. Innym aspektem budzącym dyskusje były jego wypowiedzi dotyczące kobiet w kosmosie. W lipcu 1962 roku, podczas przesłuchań przed Kongresem, Glenn stwierdził, że „fakt, iż kobiety nie są częścią tego pola, jest cechą naszego porządku społecznego”. W tamtych czasach było to interpretowane jako sprzeciw wobec udziału kobiet w programach kosmicznych.
Znaczące relacje i dziedzictwo
Podczas wojny w Korei, John Glenn miał okazję służyć jako skrzydłowy z Tedem Williamsem, legendarnym bejsbolistą Boston Red Sox. Williams później wspominał Glenna jako niezwykle nieustraszonego i najlepszego pilota, jakiego kiedykolwiek widział. Dom rodzinny Glenna w New Concord został odrestaurowany i przekształcony w muzeum oraz centrum edukacyjne, które upamiętnia jego życie i dokonania. Ponadto, John Glenn założył John Glenn Institute for Public Service and Public Policy na Uniwersytecie Stanowym Ohio (obecnie John Glenn College of Public Affairs), aby inspirować młodych ludzi do służby publicznej, pozostawiając trwałe dziedzictwo edukacyjne.
Kluczowe momenty kariery Johna Glenna
| Data | Wydarzenie | Znaczenie |
|---|---|---|
| 1959 | Wybór do grupy astronautów Mercury Seven | Początek kariery w NASA. |
| 20 lutego 1962 | Historyczny lot Friendship 7 | Pierwszy Amerykanin okrążający Ziemię. |
| 1974–1999 | Służba jako Senator z Ohio | 24 lata reprezentowania stanu w Senacie USA. |
| 1998 | Misja STS-95 na pokładzie promu Discovery | Najstarsza osoba na orbicie. |
John Herschel Glenn Jr. był postacią, której życie stanowiło inspirację dla milionów. Jako pierwszy Amerykanin okrążający Ziemię, pionier wyścigu kosmicznego i doświadczony polityk, jego wkład w historię Stanów Zjednoczonych jest niepodważalny. Jego niezłomny duch, odwaga i zaangażowanie w służbę publiczną w przestrzeni kosmicznej i na Ziemi pozostawiły trwałe dziedzictwo, które nadal kształtuje pokolenia.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Kim był John Glenn?
John Glenn był amerykańskim pilotem wojskowym, astronautą i senatorem. Zapisze się w historii jako pierwszy Amerykanin, który okrążył Ziemię w przestrzeni kosmicznej.
Ile razy John Glenn był w kosmosie?
John Glenn dwukrotnie znalazł się w przestrzeni kosmicznej. Pierwszy raz w 1962 roku jako członek misji Friendship 7, a drugi raz w 1998 roku na pokładzie promu kosmicznego Discovery.
Czy John Glenn był jeńcem wojennym?
Nie, John Glenn nie był jeńcem wojennym. Służył jako pilot myśliwski podczas wojny koreańskiej, ale nigdy nie został schwytany ani nie trafił do niewoli.
Z czego znany jest John Glenn?
John Glenn jest najbardziej znany z tego, że jako pierwszy Amerykanin wykonał lot orbitalny wokół Ziemi w 1962 roku. Później, w wieku 77 lat, w 1998 roku, ponownie poleciał w kosmos, stając się najstarszym człowiekiem, który tego dokonał.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/John_Glenn
