Colin Firth: Ikona kina, od dumnego Darcy’ego po Króla Jerzego VI

0

Colin Firth, urodzony 10 września 1960 roku, jest brytyjskim aktorem i producentem filmowym, który zdobył międzynarodowe uznanie za swoje wszechstronne role. W styczniu 2026 roku aktor będzie obchodził swoje 65. urodziny. Jest on ojcem trójki dzieci z dwóch związków. Jego kariera, rozpoczęta w 1983 roku, zaowocowała licznymi nagrodami, w tym Oscarem za najlepszego aktora pierwszoplanowego za kreację króla Jerzego VI w filmie „Jak zostać królem”. Firth posiada podwójne obywatelstwo brytyjskie i włoskie.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: W styczniu 2026 roku będzie miał 65 lat.
• Żona/Mąż: Livia Giuggioli (rozwód w 2021 r.).
• Dzieci: Troje dzieci.
• Zawód: Aktor, Producent filmowy.
• Główne osiągnięcie: Oscar dla najlepszego aktora pierwszoplanowego za rolę króla Jerzego VI w filmie „Jak zostać królem”.

Podstawowe informacje o Colinie Firthcie

Dane biograficzne i obywatelstwo

Colin Andrew Firth przyszedł na świat 10 września 1960 roku w Grayshott, hrabstwo Hampshire. W styczniu 2026 roku aktor będzie obchodził swoje 65. urodziny. Posiada podwójne obywatelstwo – brytyjskie oraz włoskie, co świadczy o jego silnych związkach z oboma krajami.

Wykształcenie aktorskie i status zawodowy

Swoje rzemiosło aktorskie Colin Firth doskonalił w renomowanych instytucjach, w tym w National Youth Theatre oraz Drama Centre London. Obecnie jest uznanym na świecie aktorem i producentem filmowym. Jego kariera trwa nieprzerwanie od 1983 roku, a filmy z jego udziałem wygenerowały łącznie ponad 3 miliardy dolarów przychodu z 42 premier kinowych.

Tytuł szlachecki i uznanie

W 2011 roku Colin Firth został mianowany Komandorem Orderu Imperium Brytyjskiego (CBE) za swoje wybitne zasługi dla dramatu. Jest to jedno z najwyższych brytyjskich odznaczeń państwowych, świadczące o jego znaczącym wkładzie w rozwój sztuki aktorskiej.

Rodzina i życie prywatne Colina Firtha

Rodzice i ich ścieżki zawodowe

Colin Firth pochodzi z rodziny o charakterze akademickim. Jego matka, Shirley Jean, była wykładowczynią religioznawstwa porównawczego, a ojciec, David Norman Lewis Firth, wykładał historię i pracował jako urzędnik ds. edukacji rządu Nigerii. Oboje rodzice urodzili się i spędzili część swojego dzieciństwa w Indiach, gdzie jego dziadkowie pełnili służbę misyjną jako duchowni.

Dzieciństwo w podróży i trudności szkolne

Ze względu na pracę rodziców, Colin Firth jako dziecko często podróżował, spędzając kilka lat w Nigerii i okresowo w Stanach Zjednoczonych. Po powrocie do Anglii uczęszczał do szkoły średniej, gdzie czuł się outsiderem i był ofiarą nękania. W odpowiedzi na te doświadczenia, celowo przyjął lokalny akcent i udawał brak zainteresowania nauką.

Związki i potomstwo

W latach 1989–1994 Colin Firth pozostawał w związku z aktorką Meg Tilly. W 1997 roku poślubił Livię Giuggioli, z którą rozwiódł się w 2021 roku. Z tych związków aktor ma łącznie troje dzieci. Warto również wspomnieć o romansie, który nawiązał podczas kręcenia „Dumy i uprzedzenia” w 1995 roku z partnerującą mu Jennifer Ehle; o ich związku media dowiedziały się jednak dopiero po ich rozstaniu.

Relacje rodzinne

Colin Firth jest najstarszym z trojga dzieci. Jego siostra Kate pracuje jako aktorka i trenerka głosu, natomiast młodszy brat Jonathan również jest zawodowym aktorem.

Kariera zawodowa Colina Firtha

Debiut filmowy i przełomowa rola

Na wielkim ekranie Colin Firth zadebiutował w 1984 roku w filmie „Inny kraj”. Prawdziwy przełom w karierze i międzynarodową sławę przyniosła mu jednak rola Pana Darcy’ego w serialu BBC „Duma i uprzedzenie” w 1995 roku. **Ta kreacja uczyniła z niego „bożyszcze kobiet”, zwłaszcza po niezapomnianej scenie w mokrej koszuli, która stała się jednym z najbardziej ikonicznych momentów w historii brytyjskiej telewizji.**

Seria o Bridget Jones i sukcesy gatunkowe

W latach 2001–2025 Colin Firth wcielał się w postać Marka Darcy’ego w niezwykle popularnej serii filmów o Bridget Jones. Był to świadomy zabieg mający na celu sparodiowanie jego wcześniejszego wizerunku z adaptacji powieści Jane Austen. W 2008 roku aktor zadebiutował w gatunku musicalowym filmem „Mamma Mia!”, gdzie pomimo początkowego zdenerwowania wykonał utwór „Our Last Summer”. **Film ten okazał się najbardziej dochodową brytyjską produkcją wszech czasów.**

Oscarowa kreacja i wszechstronność aktorska

**Największe uznanie krytyków przyniosła Colinowi Firthowi rola króla Jerzego VI w dramacie historycznym „Jak zostać królem” z 2010 roku.** Za tę kreację jąkającego się monarchy otrzymał Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego. Dowodząc swojej wszechstronności, w 2014 roku zaskoczył widzów rolą tajnego agenta Harry’ego Harta w filmie „Kingsman: Tajne służby”, do której powrócił w sequelu z 2017 roku, udowadniając swoje mistrzostwo w kinie gatunkowym.

Kariera producenta i inne projekty

W 2012 roku Colin Firth założył własną firmę produkcyjną Raindog Films. Pod jej szyldem współtworzył docenione przez krytyków produkcje, takie jak „Niewidzialny wróg” (2015) czy „Loving” (2016). Wcześniej, w 1986 roku, wystąpił u boku sir Laurence’a Oliviera w serialu „Lost Empires”, adaptacji powieści J.B. Priestleya. W 2009 roku użyczył swojego wizerunku i głosu w animowanej adaptacji „Opowieści wigilijnej”, grając Freda, siostrzeńca Scrooge’a. Firth ma na koncie również role w znaczących produkcjach o tematyce historycznej i wojennej, takich jak „Angielski pacjent” (1996), „1917” (2019) oraz „Operacja Mincemeat” (2021).

Nagrody i osiągnięcia Colina Firtha

Kluczowe nagrody za „Jak zostać królem” i „Samotnego mężczyznę”

**Za przejmującą rolę króla Jerzego VI w filmie „Jak zostać królem” (2010), Colin Firth został uhonorowany nie tylko Oscarem dla najlepszego aktora pierwszoplanowego, ale także Złotym Globem, nagrodą BAFTA oraz nagrodą Gildii Aktorów Ekranowych (SAG).** Wcześniej, w 2009 roku, za kreację pogrążonego w żałobie profesora w filmie Toma Forda „Samotny mężczyzna”, otrzymał Puchar Volpiego dla najlepszego aktora na Festiwalu Filmowym w Wenecji oraz swoją pierwszą nagrodę BAFTA.

Nominacje do nagród i wpływ społeczny

Colin Firth był dwukrotnie nominowany do prestiżowej nagrody Primetime Emmy: w 2001 roku za rolę nazisty Wilhelma Stuckarta w filmie „Ostateczne rozwiązanie” oraz w 2022 roku za kreację Michaela Petersona w serialu „Schody”. W 2011 roku jego znaczący wpływ na kulturę i społeczeństwo został doceniony poprzez wpisanie na prestiżową listę „Time 100”, prezentującą sto najbardziej wpływowych osób na świecie według magazynu Time.

Filantropia, aktywizm i osobowość

Zaangażowanie w prawa człowieka i ochronę środowiska

Colin Firth jest aktywnie zaangażowany w działalność filantropijną i społeczną. Jest członkiem organizacji Survival International, gdzie od lat prowadzi kampanie na rzecz ochrony praw ludów tubylczych na całym świecie. Angażuje się również w działania na rzecz osób ubiegających się o azyl i walczy o prawa uchodźców, wykorzystując swoją rozpoznawalność do nagłaśniania ich problemów. **Firth jest także znanym aktywistą na rzecz ochrony środowiska, wspierając inicjatywy mające na celu walkę ze zmianami klimatycznymi.**

Intelektualne zaangażowanie i osobiste pasje

Aktor wykazał się nietypowym zaangażowaniem intelektualnym, zlecając i współtworząc artykuł naukowy dotyczący różnic w strukturze mózgu u osób o różnych orientacjach politycznych. Jest współedytorem książki „We Are One: A Celebration of Tribal Peoples”, co doskonale łączy jego zainteresowania literackie z aktywizmem. **Firth płynnie mówi po włosku, co ułatwiło mu uzyskanie obywatelstwa tego kraju.**

Lista kluczowych filmów Colina Firtha

• „Inny kraj” (1984)
• „Duma i uprzedzenie” (1995)
• Seria o Bridget Jones (2001–2025)
• „Mamma Mia!” (2008)
• „Samotny mężczyzna” (2009)
• „Jak zostać królem” (2010)
• „Kingsman: Tajne służby” (2014)
• „Angielski pacjent” (1996)
• „1917” (2019)
• „Operacja Mincemeat” (2021)

Inne role i projekty

Wczesne role telewizyjne i animacja

Na początku swojej kariery, w 1986 roku, Colin Firth wystąpił u boku sir Laurence’a Oliviera w serialu „Lost Empires”. W 2009 roku użyczył swojego wizerunku i głosu w animowanej adaptacji „Opowieści wigilijnej”, wcielając się w postać Freda, optymistycznego siostrzeńca Scrooge’a.

Dramaty wojenne i historyczne

Colin Firth ma na koncie udział w znaczących produkcjach o tematyce historycznej i wojennej. Wystąpił m.in. w filmach „Angielski pacjent” (1996), „1917” (2019) oraz „Operacja Mincemeat” (2021), gdzie jego role podkreślały jego zdolność do wcielania się w postaci osadzone w trudnych realiach historycznych.

Kontrowersje i skandale

Konflikt z Rupertem Everettem

Na początku swojej kariery, podczas pracy nad filmem „Inny kraj”, Colin Firth wdał się w długoletni publiczny spór z aktorem Rupertem Everettem. Konflikt ten, choć był głośny w mediach, po latach został ostatecznie zażegnany.

Kontrowersje wokół filmu „Tumbledown”

Film telewizyjny „Tumbledown” z 1988 roku, w którym Colin Firth wcielił się w postać sparaliżowanego żołnierza z wojny o Falklandy, wywołał znaczne kontrowersje i spotkał się z krytyką ze strony polityków. Było to jedno z wydarzeń, które wzbudziło szerszą debatę publiczną wokół jego twórczości.

Ciekawostki z życia i kariery Colina Firtha

Początki kariery i doświadczenia szkolne

Colin Firth otwarcie przyznaje, że nienawidził szkoły, uważając ją za nudną i mierną. Jedynym jasnym punktem edukacji były dwa lata w Barton Peveril Sixth Form College, dzięki inspirującej nauczycielce literatury. **Zanim zaczął odnosić sukcesy jako aktor, pracował w dziale garderoby National Theatre w Londynie, co pozwoliło mu poznać teatr „od kuchni”.** W 1987 roku został zaliczony przez media do grupy „Brit Pack” – elitarnego grona wschodzących, młodych i zdolnych brytyjskich aktorów, obok takich nazwisk jak Tim Roth czy Paul McGann.

Nieznajomość Jane Austen i wpływ roli Darcy’ego

Przyjmując rolę Pana Darcy’ego, która zrewolucjonizowała jego karierę, Colin Firth nie znał wcześniej twórczości Jane Austen i musiał zostać namówiony do przyjęcia tej propozycji przez producentkę. **Słynna scena w mokrej koszuli z 1995 roku stała się jednym z najbardziej ikonicznych momentów w historii brytyjskiej telewizji.** Rola w „Samotnym mężczyznie” u projektanta mody Toma Forda zdefiniowała jego wizerunek jako ikony elegancji.

Tabela nagród i wyróżnień Colina Firtha

Colin Firth, dzięki swojej wszechstronności i charyzmie, ugruntował pozycję jednego z najbardziej cenionych brytyjskich aktorów. Jego wkład w kinematografię, zarówno jako aktora, jak i producenta, pozostaje znaczący, a jego kariera wciąż ewoluuje, przynosząc mu kolejne uznanie na arenie międzynarodowej.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Colin_Firth