Roy Orbison: Greatest singer in the world? Pożar i śmierć synów.

1

Roy Orbison, legendarny amerykański piosenkarz, autor tekstów i muzyk, urodził się 23 kwietnia 1936 roku w Vernon w stanie Teksas. Na grudzień 2023 roku miał 87 lat. Znany ze swojego unikalnego głosu, charakterystycznego wizerunku scenicznego i głębokich, emocjonalnych utworów, zapisał się w historii muzyki jako jeden z jej najbardziej rozpoznawalnych artystów. Jego życie osobiste naznaczone było tragediami, w tym tragiczną śmiercią pierwszej żony, Claudette Frady, jednak mimo przeciwności losu, nieustannie dążył do artystycznej ekspresji, osiągając szczyty popularności i zdobywając liczne nagrody, w tym sześć statuetek Grammy. W późniejszym okresie kariery współtworzył supergrupę Traveling Wilburys, u boku takich ikon jak George Harrison i Bob Dylan, co stanowiło ważny rozdział w jego muzycznej podróży.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 87 lat (na grudzień 2023)
• Żona/Mąż: Claudette Frady, Barbara Orbison
• Dzieci: Trzech synów z pierwszego małżeństwa
• Zawód: Piosenkarz, autor tekstów, muzyk
• Główne osiągnięcie: Uznawany za jednego z najwybitniejszych wokalistów w historii muzyki rock and rolla, sześciokrotny zdobywca nagrody Grammy.

Podstawowe informacje o Royu Orbisonie

Roy Kelton Orbison, powszechnie znany jako Roy Orbison, przyszedł na świat 23 kwietnia 1936 roku w Vernon w stanie Teksas. Już od najmłodszych lat przejawiał zamiłowanie do muzyki, które stało się centralnym punktem jego życia. Jego niezwykła kariera artystyczna, trwająca od lat 50. XX wieku aż do jego śmierci w 1988 roku, ukształtowała go jako jednego z najbardziej charakterystycznych i szanowanych wokalistów w historii rock and rolla.

Prawdziwe nazwisko i pochodzenie

Prawdziwe nazwisko artysty to Roy Kelton Orbison. Urodził się w Vernon, w stanie Teksas, skąd pochodził. To teksańskie pochodzenie wpłynęło na jego wczesne doświadczenia muzyczne, często związane z muzyką country i westernową. W 1946 roku, gdy Roy miał zaledwie dziesięć lat, jego rodzina przeniosła się do Wink, Teksas, miejsca, które Orbison opisywał jako pełne „futbolu, pól naftowych, smaru i piasku”. To doświadczenie z dzieciństwa, choć trudne, z pewnością wpłynęło na jego późniejsze teksty i nastrojowość utworów.

Charakterystyczny wizerunek sceniczny

Roy Orbison był postacią, która od razu zapadała w pamięć nie tylko dzięki swojemu potężnemu, melancholijnemu głosowi, ale także dzięki unikalnemu wizerunkowi scenicznemu. Jego styl występów był niezwykle statyczny – Orbison poruszał się minimalnie, niemal nieruchomo, co w połączeniu z jego charakterystycznym ubiorem – zawsze w kolorze czarnym – tworzyło aurę tajemniczości i skupienia. Ten wizerunek, dopełniony farbowanymi na czarno włosami i ciemnymi okularami przeciwsłonecznymi, stał się jego znakiem rozpoznawczym, budując mistyczną otoczkę wokół jego postaci i dodając głębi jego emocjonalnym interpretacjom.

Wada wzroku od dzieciństwa

Charakterystyczne ciemne okulary Roy’a Orbisona miały swoje korzenie w poważnych problemach ze wzrokiem, które trapiły go od najmłodszych lat. Już jako czterolatek musiał nosić grube okulary korekcyjne. Ta wada wzroku, zmuszająca go do noszenia okularów przez całe życie, stała się integralną częścią jego wizerunku scenicznego. W późniejszych latach, aby ukryć swoje oczy i zminimalizować odblaski na scenie, zaczął używać ciemnych okularów przeciwsłonecznych, co dodatkowo podkreślało jego tajemniczą prezencję.

Rodzina i życie prywatne Roy Orbisona

Życie prywatne Roy’a Orbisona było naznaczone zarówno miłością, jak i głębokimi tragediami, które nieodłącznie wpłynęły na jego twórczość. Jego związki, choć burzliwe, stanowiły ważny element jego biografii.

Małżeństwo z Claudette Frady

Pierwszą żoną Roy’a Orbisona była Claudette Frady. Poznali się na potańcówce, gdy Claudette miała zaledwie 14 lat. Ich związek był niezwykle burzliwy. Pobrali się w 1957 roku, jednak ich małżeństwo zakończyło się rozwodem w 1964 roku. Mimo to, w 1965 roku zdecydowali się ponownie pobrać, jednak ich szczęście nie trwało długo. Już rok później, w 1966 roku, Claudette zginęła tragicznie w wypadku motocyklowym, co było ogromnym ciosem dla artysty.

Druga żona – Barbara Orbison

Po tragicznej śmierci Claudette, Roy Orbison odnalazł miłość ponownie. W 1969 roku poślubił Barbarę Wellhöner Jakobs. Barbara stała się jego muzą i ostoją na wiele lat. Pozostali razem aż do śmierci Roy’a w 1988 roku. Barbara Orbison była dla niego ważnym wsparciem, zarówno w życiu prywatnym, jak i zawodowym, a jej obecność z pewnością miała wpływ na jego późniejszą twórczość.

Trudne warunki dorastania

Dzieciństwo i młodość Roy’a Orbisona nie były łatwe. Rodzina artysty, w poszukiwaniu lepszych warunków, przeniosła się w 1946 roku do Wink w Teksasie. To miejsce, które Roy opisywał jako pozbawione perspektyw i pełne surowej rzeczywistości, zdominowanej przez „futbol, pola naftowe, smaru i piasku”. Młody Orbison odczuwał silną potrzebę wyrwania się z tego środowiska, a muzyka stała się dla niego kluczem do wolności i lepszej przyszłości.

Kariera muzyczna i początki

Droga Roy’a Orbisona do sławy była długa i pełna wyzwań, ale jego talent i determinacja pozwoliły mu pokonać wszelkie przeszkody. Już od najmłodszych lat muzyka była jego pasją i celem.

Pierwszy instrument i wczesne zainteresowania muzyczne

Muzyczna przygoda Roy’a Orbisona rozpoczęła się bardzo wcześnie. Na szóste urodziny otrzymał od swojego ojca pierwszą gitarę. Lekcje gry pobierał zarówno od ojca, jak i od starszego brata. Ten wczesny kontakt z instrumentem sprawił, że już w wieku siedmiu lat muzyka stała się centralnym punktem jego życia. Ta pasja, pielęgnowana od dzieciństwa, stała się fundamentem jego przyszłej, niezwykłej kariery.

Wczesne występy radiowe i własny program

Talent Roy’a Orbisona szybko zyskał uznanie lokalnej społeczności. Swoją karierę medialną rozpoczął bardzo wcześnie, bo już w wieku ośmiu lat, śpiewając w lokalnym radiu. Pod koniec lat 40. XX wieku, jego popularność pozwoliła mu na prowadzenie własnego programu radiowego, co stanowiło znaczący krok w jego rozwoju artystycznym i pozwoliło mu dotrzeć do szerszej publiczności już na etapie młodości.

Założenie zespołu Wink Westerners

W wieku zaledwie 13 lat, w 1949 roku, Roy Orbison, pełen młodzieńczego zapału i pasji do muzyki, założył swój pierwszy zespół. Nazwany Wink Westerners, zespół ten skupiał się na wykonywaniu standardów country i jazz swingowego. Był to ważny etap w jego rozwoju muzycznym, gdzie mógł eksperymentować z różnymi stylami i rozwijać swoje umiejętności wykonawcze w formacie zespołowym.

Edukacja i alternatywne plany zawodowe

Po ukończeniu szkoły średniej w 1954 roku, Roy Orbison zapisał się na North Texas State College. Początkowo wybrał studia geologiczne, traktując je jako plan awaryjny na wypadek, gdyby jego kariera muzyczna nie przyniosła oczekiwanych rezultatów. Jednak jego serce należało do muzyki. Szybko zmienił kierunek studiów na historię i angielski, by ostatecznie porzucić naukę i w pełni poświęcić się karierze muzycznej, która okazała się jego przeznaczeniem.

Wpływ Elvisa Presleya na styl Orbisona

Rok 1954 okazał się przełomowy dla młodego Orbisona. Po obejrzeniu występu Elvisa Presleya, był pod ogromnym wrażeniem jego ekspresji scenicznej i charyzmy. To właśnie wówczas zaczął myśleć o bardziej dynamicznych formach prezentacji scenicznej. Choć początkowo inspiracja Elvisem skłoniła go do bardziej energicznych występów, Orbison z czasem wypracował swój unikalny, statyczny styl, który stał się jego znakiem rozpoznawczym i odróżniał go od innych artystów rock and rolla.

Współpraca z Sun Records

Kariera Roy’a Orbisona nabrała tempa, gdy w 1956 roku został zakontraktowany przez legendarne Sun Records. Decyzję o jego zatrudnieniu podjął sam Sam Phillips, legendarny producent, na namowę Johnny’ego Casha. Pierwszy utwór nagrany w Sun Records, zatytułowany „Ooby Dooby”, okazał się komercyjnym sukcesem, sprzedając się w nakładzie 200 000 egzemplarzy. To był znaczący początek jego profesjonalnej kariery muzycznej.

Złota era w Monument Records

Największe sukcesy komercyjne i artystyczne Roy’a Orbisona przypadły na lata 1960–1966. W tym okresie, współpracując z wytwórnią Monument Records, jego single wielokrotnie trafiały na czołowe miejsca list przebojów. Aż 22 jego utwory znalazły się w pierwszej czterdziestce listy Billboard. Do najbardziej znanych i uwielbianych hitów tego okresu należą „Only the Lonely”, „Crying” oraz ponadczasowe „Oh, Pretty Woman”, które do dziś pozostają klasykami muzyki popularnej.

Założenie supergrupy Traveling Wilburys

Jednym z ostatnich, ale niezwykle znaczących projektów w karierze Roy’a Orbisona było założenie supergrupy Traveling Wilburys. W 1988 roku, tuż przed śmiercią, artysta dołączył do takich legend jak George Harrison, Bob Dylan, Tom Petty i Jeff Lynne, tworząc jeden z najbardziej ekscytujących zespołów tamtych czasów. Grupa ta, choć nagrała tylko dwa albumy, zdobyła ogromne uznanie i pozostawiła trwały ślad w historii muzyki rockowej.

Pisanie hitów dla innych artystów

Zanim Roy Orbison stał się wielką gwiazdą, zdobywał doświadczenie i środki do życia jako kompozytor w firmie Acuff-Rose Music. Już w tym okresie jego talent kompozytorski był doceniany. Napisał między innymi piosenkę „Claudette”, która została nagrana przez popularny zespół The Everly Brothers, co świadczy o jego wszechstronności i umiejętności tworzenia chwytliwych melodii i tekstów, które trafiały w gust szerokiej publiczności.

Osiągnięcia i uznanie Roy Orbisona

Dorobek artystyczny Roy’a Orbisona został doceniony przez krytyków i publiczność na całym świecie. Jego wpływ na muzykę rockową jest niezaprzeczalny, czego dowodem są liczne nagrody i wyróżnienia.

Wprowadzenie do Galerii Sław

Uznanie dla Roy’a Orbisona jako jednego z najważniejszych artystów w historii muzyki zostało potwierdzone poprzez jego wprowadzenie do prestiżowych Galerii Sław. W 1987 roku, na rok przed śmiercią, został wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame, co stanowiło ukoronowanie jego bogatej kariery. Tego samego roku uhonorowano go również miejscem w Nashville Songwriters Hall of Fame, doceniając jego talent kompozytorski.

Nagrody Grammy

Kariera Roy’a Orbisona została uhonorowana wieloma nagrodami, w tym aż sześcioma nagrodami Grammy. Były to prestiżowe wyróżnienia przyznawane za wybitne osiągnięcia w dziedzinie muzyki. Wśród zdobytych przez niego statuetek znalazła się również nagroda Grammy Lifetime Achievement Award, przyznawana za całokształt twórczości, co jest najwyższym uznaniem w branży muzycznej i świadczy o trwałym wpływie Orbisona na kulturę muzyczną.

Pozycje w rankingach wszech czasów

Znaczenie Roy’a Orbisona dla muzyki popularnej znajduje odzwierciedlenie również w rankingach tworzonych przez prestiżowe magazyny muzyczne. Magazyn „Rolling Stone”, będący jednym z najbardziej wpływowych tytułów w świecie muzyki, sklasyfikował go na 13. miejscu listy 100 najlepszych wokalistów wszech czasów. Ponadto, Orbison znalazł się na 37. miejscu listy największych artystów w historii według tego samego magazynu, co potwierdza jego status jako ikony muzyki rockowej i popowej.

Zdrowie i okoliczności śmierci Roy Orbisona

Choć Roy Orbison cieszył się wielką popularnością i uznaniem, jego życie nie było wolne od trudności, które niestety doprowadziły do jego przedwczesnej śmierci.

Problemy ze zdrowiem i używkami

W pewnym okresie swojej wczesnej kariery, Roy Orbison, podobnie jak wielu artystów tamtych czasów, zmagał się z problemami zdrowotnymi związanymi z nadużywaniem substancji. W tym okresie życia należał do osób uzależnionych od tabletek nasennych oraz amfetaminy, znanej jako „speed”. Te problemy, choć zostały przezwyciężone, mogły mieć wpływ na jego ogólny stan zdrowia w późniejszych latach.

Przyczyna śmierci i wiek

Roy Orbison zmarł nagle 6 grudnia 1988 roku w Hendersonville w stanie Tennessee. Przyczyną jego śmierci był atak serca. Miał zaledwie 52 lata. Jego śmierć była ogromnym szokiem dla fanów i świata muzyki, zwłaszcza że znajdował się on u progu wielkiego odrodzenia swojej kariery, co potwierdzały pozytywne recenzje jego ostatniego albumu „Mystery Girl” oraz jego zaangażowanie w projekt Traveling Wilburys. Roy Kelton Orbison pozostawił po sobie bogate dziedzictwo muzyczne.

Ciekawostki z życia Roy Orbisona

Życie Roy’a Orbisona obfitowało w wiele niecodziennych zdarzeń i faktów, które dodają kolorytu jego biografii i ukazują go jako postać złożoną i fascynującą.

Farbowanie włosów

Choć Roy Orbison jest powszechnie kojarzony z charakterystyczną, kruczoczarną fryzurą, prawda o jego włosach jest nieco inna. Artysta naturalnie posiadał włosy w kolorze „pomyjowej szarości” (dishwater grey). Już jako nastolatek zaczął je farbować na czarno, co stało się integralną częścią jego scenicznego wizerunku, dodając mu tajemniczości i dramatyzmu.

Pierwszy samochód i zakup z tantiem

Pierwsze poważne pieniądze, jakie Roy Orbison zarobił dzięki swojemu hitowi „Ooby Dooby” w 1956 roku, pozwoliły mu na zakup wymarzonych dóbr. Za uzyskane tantiemy kupił sobie fioletowego Cadillaca, symbol luksusu i sukcesu tamtych czasów, a także pierścionek z diamentem, co świadczy o jego radości z osiągniętego sukcesu i możliwości spełniania marzeń.

Nietypowe trasy koncertowe

Na początku swojej kariery, w czasach zespołu The Teen Kings, Roy Orbison brał udział w niezwykle eksperymentalnych trasach koncertowych. Występowali oni w kinach samochodowych (drive-in), ale w bardzo nietypowy sposób – muzycy grali na dachach budynków projekcyjnych, co z pewnością dostarczało widzom niezapomnianych wrażeń i stanowiło odważny krok w promocji ich twórczości.

Osobowość i cechy charakteru

Mimo zdobytego statusu międzynarodowej gwiazdy, Roy Orbison był znany ze swojej niezwykłej skromności i nieśmiałości. Był opisywany jako osoba niezwykle uprzejma, wręcz „zawstydzona” własnym śpiewem w obecności innych. Ta kontrastująca z jego potężnym głosem i sceniczną prezencją osobowość, czyniła go postacią jeszcze bardziej intrygującą i lubianą przez fanów. Jego wrażliwość, często odzwierciedlana w tekstach jego utworów, była głęboko zakorzeniona w jego prawdziwej naturze.

Najważniejsze utwory i albumy

Roy Orbison pozostawił po sobie bogatą dyskografię, obejmującą wiele hitów, które na stałe wpisały się w historię muzyki. Do jego najbardziej znanych utworów należą:

• „Only the Lonely”
• „Crying”
• „Oh, Pretty Woman”
• „In Dreams”
• „Running Scared”
• „You Got It”
• „Blue Bayou”
• „Dream Baby”
• „Mean Woman Blues”
• „It’s Over”
• „Drove All Night”
• „California Blue”
• „Blue Velvet”

Jego albumy często charakteryzowały się nastrojowością i emocjonalną głębią, a wśród nich warto wymienić te, które cieszyły się największym uznaniem:

• The Big O (1964)
• Orbison Way (1966)
• The Traveling Wilburys Vol. 1 (1988)
• Mystery Girl (1989)

Nagrody i wyróżnienia

Kariera Roy’a Orbisona została uhonorowana wieloma prestiżowymi nagrodami i wyróżnieniami, co świadczy o jego trwałym wpływie na świat muzyki.

Podsumowanie kluczowych etapów kariery

Droga Roy’a Orbisona do sławy była procesem, który można przedstawić w następujących kluczowych etapach:

• Wczesne lata (lata 40. XX wieku): Rozpoczęcie kariery radiowej w wieku 8 lat, prowadzenie własnego programu, założenie zespołu Wink Westerners w wieku 13 lat.
• Początki profesjonalne (lata 50. XX wieku): Współpraca z Sun Records (1956), wydanie debiutanckiego singla „Ooby Dooby”.
• Złota era (lata 1960–1966): Największe sukcesy komercyjne z Monument Records, 22 single w pierwszej czterdziestce Billboard, hity takie jak „Only the Lonely”, „Crying”, „Oh, Pretty Woman”.
• Późniejsza kariera i Traveling Wilburys (lata 80. XX wieku): Współtworzenie legendarnej grupy Traveling Wilburys (1988), odrodzenie kariery.
• Uznanie pośmiertne: Wprowadzenie do Rock and Roll Hall of Fame i Nashville Songwriters Hall of Fame (1987), liczne nagrody Grammy, uznanie w rankingach muzycznych.

Warto wiedzieć: Roy Orbison, mimo swojego potężnego głosu i scenicznej charyzmy, był osobą niezwykle nieśmiałą, co stanowiło fascynujący kontrast z jego scenicznym wizerunkiem.

Roy Orbison, dzięki swojemu unikalnemu głosowi i charyzmie, pozostaje ikoną muzyki rock and roll, a jego kariera, mimo tragicznych wydarzeń, stanowi inspirację dla pokoleń artystów. Kluczowe dla jego sukcesu było połączenie głębokiej wrażliwości z niezachwianym dążeniem do artystycznej doskonałości.

Podsumowując, Roy Orbison udowodnił, że nawet w obliczu życiowych tragedii, pasja i determinacja mogą prowadzić do niezapomnianego dziedzictwa artystycznego, a jego muzyka do dziś porusza serca słuchaczy na całym świecie.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Roy_Orbison