Marcello Mastroianni, urodzony 26 września 1924 roku, jest jedną z najwybitniejszych postaci włoskiego kina XX wieku, aktorem o światowej renomie, którego wszechstronność i charyzma zdefiniowały pokolenia widzów. Na przestrzeni swojej niezwykle bogatej kariery, obejmującej 147 produkcji od 1939 do 1996 roku, Marcello Mastroianni stworzył niezapomniane kreacje, stając się ikoną stylu i klasy. Jego życie osobiste, równie barwne i burzliwe jak jego filmowe role, często stawało się przedmiotem zainteresowania mediów, jednak to jego wybitny talent aktorski na zawsze wpisał go w annały światowej kinematografii.
Marcello Mastroianni zmarł 19 grudnia 1996 roku w wieku 72 lat w Paryżu. Na chwilę obecną (czerwiec 2024 roku) miałby 99 lat. Pozostawił po sobie dwójkę dzieci: Barbarę i Chiarę, które również odnalazły się w świecie filmu. Jego dziedzictwo artystyczne jest nieocenione, a filmy z jego udziałem wciąż inspirują i zachwycają kolejne pokolenia.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na czerwiec 2024 roku miałby 99 lat.
- Żona/Mąż: Flora Carabella (od 1950 do jego śmierci).
- Dzieci: Barbara Mastroianni (z Florą Carabellą), Chiara Mastroianni (z Catherine Deneuve).
- Zawód: Aktor filmowy.
- Główne osiągnięcie: Ikona włoskiego i światowego kina, założyciel legendarnych ról u Federico Felliniego, trzykrotny nominowany do Oscara.
Podstawowe informacje o Marcello Mastroiannim
Marcello Vincenzo Domenico Mastroianni urodził się 26 września 1924 roku w Fontana Liri, malowniczej miejscowości w prowincji Frosinone, w regionie Lacjum. Jego korzenie sięgają niewielkiej, rodzinnej wioski, jednak losy zaprowadziły go do wielkich włoskich metropolii, takich jak Turyn i Rzym, które stały się dla niego sceną dorastania i kształtowania niepowtarzalnego talentu. Marcello Mastroianni jest powszechnie uznawany za jednego z najbardziej kultowych męskich wykonawców włoskich XX wieku. Jego kariera filmowa, trwająca od 1939 do 1996 roku, obejmuje imponującą liczbę 147 produkcji. Ten dorobek świadczy o jego niezwykłej wszechstronności i nieustannej aktywności artystycznej, która na stałe wpisała go w historię światowego kina.
Aktor zmarł 19 grudnia 1996 roku w wieku 72 lat w Paryżu, w dzielnicy Saint-Germain-des-Prés. Jego śmierć była ogromną stratą dla świata filmu. Mastroianni, wychowany w rodzinie o skromnych tradycjach, swoją drogę do międzynarodowej sławy rozpoczął od drobnych ról, by z czasem stać się jednym z najbardziej rozpoznawalnych i cenionych aktorów swojej generacji.
Rodzina i życie prywatne Marcello Mastroianniego
Marcello Vincenzo Domenico Mastroianni był synem Idy (z domu Irolle) oraz Ottone Mastroianniego, pochodzących z pobliskiego miasta Arpino. Ojciec aktora prowadził warsztat stolarski, co stanowiło skromne tło społeczne dla przyszłego gwiazdora. Rodzinne więzi były dla niego ważne, a talent artystyczny przejawiał się w rodzinie na różnych polach – Marcello był bratankiem cenionego rzeźbiarza Umberto Mastroianniego. Brat aktora, Ruggero Mastroianni, również odnosił sukcesy jako montażysta filmowy, wielokrotnie współpracując z Marcello przy realizacji filmów, co świadczy o silnych rodzinnych powiązaniach w świecie sztuki.
12 sierpnia 1950 roku Marcello Mastroianni poślubił aktorkę Florę Carabellę. Z tego związku narodziła się ich córka, Barbara. Para pozostawała w formalnym związku małżeńskim aż do śmierci aktora, jednak od 1964 roku żyli w nieformalnej separacji. Przyczyną tego stanu rzeczy były liczne romanse Marcello, które stanowiły stały element jego barwnego życia prywatnego. Ta dynamika relacji była często tematem zainteresowania mediów i publiczności.
Po separacji z żoną, Marcello Mastroianni nawiązał w latach 1968–1970 poważny związek z amerykańską aktorką Faye Dunaway. Ich romans, choć intensywny, zakończył się rozstaniem z powodu odmowy rozwodu z Florą Carabellą. Następnie, przez cztery lata, dzielił życie z francuską gwiazdą Catherine Deneuve. Z tego związku urodziła się ich córka, Chiara Mastroianni, która podążyła śladami rodziców i również została aktorką. Wspólnie z Catherine Deneuve nakręcił cztery filmy, tworząc jeden z najbardziej pamiętnych duetów w historii kina. Od 1976 roku aż do swojej śmierci w 1996 roku, Marcello związany był z Anną Marią Tatò, autorką i reżyserką filmową, która stała się jego ostatnią partnerką życiową. Lista znanych partnerek Marcello Mastroianniego obejmowała również wiele innych wybitnych kobiet świata kina, co świadczy o jego magnetycznej osobowości.
Dzieci Marcello Mastroianniego:
- Barbara Mastroianni (z Florą Carabellą)
- Chiara Mastroianni (z Catherine Deneuve)
Kariera zawodowa Marcello Mastroianniego
Debiut Marcello Mastroianniego na ekranie miał miejsce już w wieku nastoletnim. W 1939 roku, jako czternastolatek, pojawił się w niekredytowanej roli statysty w filmie „Marionette”. Jego krytyczny i komercyjny przełom nastąpił w 1958 roku dzięki roli w komedii kryminalnej „Sprawcy nieznani” (Big Deal on Madonna Street), która zaprezentowała jego talent komediowy i błyskotliwość. Marcello Mastroianni stał się światową gwiazdą dzięki kluczowym rolom u legendarnego reżysera Federico Felliniego. Pierwszym znaczącym sukcesem była kreacja znużonego dziennikarza tabloidowego w „Słodkim życiu” (1960), filmie który na zawsze wpisał się w historię kina. Kolejnym arcydziełem, które ugruntowało jego pozycję w kinie artystycznym, była rola przeżywającego kryzys twórczy reżysera w filmie „8½” z 1963 roku.
Szczególne miejsce w historii kina zajmuje legendarny duet, który Marcello Mastroianni stworzył wraz z Sophią Loren. Razem wystąpili w jedenastu filmach na przestrzeni czterdziestu lat, tworząc jeden z najsłynniejszych ekranowych duetów w historii kina. Do ich najsłynniejszych wspólnych dzieł należą takie klasyki jak „Wczoraj, dziś, jutro” oraz „Małżeństwo po włosku”. Ich ekranowa chemia i charyzma przyciągały miliony widzów na całym świecie. Mimo ogromnej międzynarodowej sławy, Marcello Mastroianni w dużej mierze unikał pracy w Hollywood, woląc pozostać aktorem rdzennie włoskim i tworzyć dzieła w swoim ojczystym języku i kulturze. W 1996 roku Marcello Mastroianni wystąpił wraz ze swoją córką Chiarą w filmie „Trzy życia i jedna śmierć”. Był to jeden z jego ostatnich projektów. Jego ostatni film, „Podróż do początku świata” (1997), wszedł na ekrany już po jego śmierci, stając się pośmiertnym świadectwem jego nieustającej pasji do kina.
Kluczowe filmy i współprace Marcello Mastroianniego:
- Współpraca z Federico Fellinim: „Słodkie życie” (1960), „8½” (1963).
- Legendarny duet z Sophią Loren: Jedenaście wspólnych filmów, w tym „Wczoraj, dziś, jutro” i „Małżeństwo po włosku”.
- Współpraca z bratem Ruggero Mastroiannim przy filmach „Miasto kobiet” i „Ginger i Fred”.
Warto wiedzieć: Marcello Mastroianni często starał się przełamywać wizerunek „latynoskiego kochanka”, wybierając role postaci słabych, zagubionych lub komicznych.
Nagrody i osiągnięcia Marcello Mastroianniego
Marcello Mastroianni zapisał się w historii kinematografii jako pierwszy aktor nominowany do Oscara za rolę w języku innym niż angielski. Nominację tę otrzymał za udział w filmie „Rozwód po włosku” w 1961 roku. Łącznie, jego wybitne kreacje przyniosły mu trzy nominacje do Oscara dla Najlepszego Aktora Pierwszoplanowego. Pozostałe nominacje zdobył za role w filmach „Szczególny dzień” oraz „Oczy czarne”, co świadczy o stałym uznaniu dla jego talentu na arenie międzynarodowej.
Sukcesy Marcello Mastroianniego nie ograniczały się jedynie do nominacji oscarowych. Jest on jednym z zaledwie trzech aktorów w historii, którzy dwukrotnie zdobyli nagrodę dla Najlepszego Aktora na prestiżowym Festiwalu Filmowym w Cannes. Swoje nagrody w Cannes otrzymał w 1970 roku za rolę w filmie „Dramat zazdrości” oraz w 1987 roku za kreację w „Oczy czarne”. W swojej bogatej kolekcji trofeów posiadał również dwie nagrody BAFTA, dwa Złote Globy oraz dwie nagrody dla Najlepszego Aktora na Festiwalu Filmowym w Wenecji. Za zasługi dla włoskiej kultury, w 1994 roku otrzymał tytuł Kawalera Krzyża Wielkiego Orderu Zasługi Republiki Włoskiej, co stanowiło ukoronowanie jego długoletniej i wybitnej kariery.
Nagrody i wyróżnienia Marcello Mastroianniego:
| Nagroda | Liczba | Uwagi |
|---|---|---|
| Oscar | 3 nominacje | Za „Rozwód po włosku” (1961), „Szczególny dzień”, „Oczy czarne”. Pierwsza nominacja za rolę w języku innym niż angielski. |
| Festiwal Filmowy w Cannes | 2 nagrody | Najlepszy Aktor za „Dramat zazdrości” (1970) i „Oczy czarne” (1987). |
| BAFTA | 2 nagrody | |
| Złoty Glob | 2 nagrody | |
| Festiwal Filmowy w Wenecji | 2 nagrody | Najlepszy Aktor. |
| Order Zasługi Republiki Włoskiej | 1 tytuł | Kawalera Krzyża Wielkiego (1994). |
Zdrowie i śmierć Marcello Mastroianniego
Bezpośrednią przyczyną śmierci Marcello Mastroianniego był rak trzustki, z którym zmagał się w ostatnim okresie życia. Mimo walki z chorobą, aktor do końca pozostał aktywny zawodowo, starając się realizować swoje pasje. W momencie śmierci, która nastąpiła 19 grudnia 1996 roku, w paryskim mieszkaniu przy jego łóżku obecne były obie córki – Barbara i Chiara – a także dwie kluczowe kobiety jego życia: Catherine Deneuve i Anna Maria Tatò. Ta obecność bliskich w ostatnich chwilach była wyrazem głębokich więzi emocjonalnych.
Śmierć Marcello Mastroianniego wywołała poruszenie na całym świecie, a jego pożegnanie miało symboliczny wymiar. Po jego śmierci rzymska Fontanna di Trevi, nierozerwalnie kojarzona z jego ikoniczną sceną z Anitą Ekberg w filmie „Słodkie życie”, została symbolicznie wyłączona i spowita czarnym kirem. Był to wyraz hołdu dla artysty, którego twórczość tak głęboko wpisała się w krajobraz kulturowy Rzymu. Uroczystości pogrzebowe odbyły się w dwóch miejscach: pierwsze nabożeństwo żałobne miało miejsce w kościele św. Sulpicjusza w Paryżu, a drugie w rzymskim ratuszu. Aktor spoczął w rodzinnym grobowcu na cmentarzu Verano w Rzymie, kończąc ziemską podróż w miejscu, które zawsze było mu bliskie.
Kontrowersje i skandale związane z Marcello Mastroiannim
Po śmierci Marcello Mastroianniego, w 1997 roku, podczas festiwalu w Wenecji, wybuchł konflikt rodzinny związany z filmem dokumentalnym autorstwa Anny Marii Tatò, zatytułowanym „Marcello Mastroianni: I Remember”. Bliscy aktora, w tym córka Chiara, żona Flora oraz była partnerka Catherine Deneuve, podjęli próbę zablokowania pokazu tego dokumentu. Ich protest wynikał prawdopodobnie z kwestii praw do wizerunku i sposobu przedstawienia życia aktora. Anna Maria Tatò twierdziła, że Marcello Mastroianni zapisał jej w testamencie wszelkie prawa do swojego wizerunku, co dawało jej podstawę do produkcji i prezentacji filmu. Pomimo protestów rodziny, festiwal w Wenecji ostatecznie odrzucił ich uwagi i wyświetlił film. Ta sytuacja ujawniła złożone relacje i potencjalne spory dotyczące dziedzictwa artystycznego i osobistego Marcello Mastroianniego, które pojawiły się po jego śmierci.
Ciekawostki z życia Marcello Mastroianniego
Podczas II wojny światowej, mając zaledwie kilkanaście lat, Marcello Mastroianni był internowany w niemieckim obozie jenieckim. Zdołał jednak uciec i ukryć się w Wenecji, co stanowiło dramatyczny rozdział w jego młodości. W 1951 roku, zanim jego kariera aktorska w pełni rozkwitła, użyczył swojego głosu Jean-Pierre Aumontowi we włoskiej wersji językowej filmu „Ostatnie spotkanie”. Jego żona, Flora Carabella, w pewnym momencie zaproponowała, że adoptuje Chiarę, córkę Marcello i Catherine Deneuve, aby pomóc w jej wychowaniu. Catherine Deneuve stanowczo odrzuciła tę propozycję, co pokazuje złożoność relacji rodzinnych.
Marcello Mastroianni często starał się przełamywać wizerunek „latynoskiego kochanka”, celowo wybierając role postaci słabych, zagubionych lub komicznych. W 1991 roku aktor odwiedził Polskę, co było dużym wydarzeniem kulturalnym i świadczy o jego międzynarodowej popularności. Zanim został aktorem, studiował budownictwo i architekturę, co pomagało mu w zrozumieniu przestrzeni na planie filmowym. Był znanym nałogowym palaczem, co często było widoczne zarówno w jego życiu prywatnym, jak i w kreowanych przez niego postaciach. Mimo statusu gwiazdy, Marcello często powtarzał, że aktorstwo to po prostu praca, która pozwala mu pozostać dzieckiem. Biegle posługiwał się językiem francuskim, co ułatwiło mu karierę i życie osobiste we Francji. Do dziś jest uważany za wzór męskiej elegancji i stylu „sprezzatura”.
Marcello Mastroianni, dzięki swojemu niezwykłemu talentowi i charyzmie, stał się jedną z najbardziej rozpoznawalnych i uwielbianych postaci światowego kina. Jego wszechstronność, umiejętność wcielania się w złożone postacie oraz niezapomniane kreacje u Federico Felliniego i w duecie z Sophią Loren na zawsze zapewniły mu miejsce w panteonie największych gwiazd ekranu. Jego życie, naznaczone zarówno sukcesami artystycznymi, jak i burzliwymi relacjami osobistymi, stanowi fascynujący portret artysty, który zdefiniował epokę.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Jaki jest wielki tytuł filmu z Marcello Mastroiannim?
Jednym z jego najbardziej znanych i uznawanych filmów jest „La Dolce Vita” z 1960 roku. Ten film często jest wymieniany jako arcydzieło włoskiego kina i kluczowa pozycja w karierze Mastroianniego.
Jaki był ostatni film Marcello Mastroianniego?
Ostatnim filmem, w którym wystąpił Marcello Mastroianni, był „Zanetti” (tytuł oryginalny „Um dia na vida”) z 1996 roku. Niestety, aktor zmarł niedługo po jego premierze.
Kim był Marcello Mastroianni?
Marcello Mastroianni był wybitnym włoskim aktorem, uznawanym za jedną z największych gwiazd kina europejskiego XX wieku. Znany jest z niezapomnianych ról w filmach takich reżyserów jak Federico Fellini, Michelangelo Antonioni czy Vittorio De Sica.
Czy Ariella Mastroianni jest spokrewniona z Marcello?
Tak, Ariella Mastroianni jest córką Marcello Mastroianniego. Jest ona jego jedynym dzieckiem z małżeństwa z Florą Caracciolo.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Marcello_Mastroianni
